Antibacterieel mondwater: vier werkstoffen, vier verschillende doelen
Vrijwel elk mondwater noemt zichzelf antibacterieel. Slechts vier werkstoffen hebben solide bewijs: chloorhexidine (sterkst, alleen kortdurend), CPC (mild, dagelijks), essentiële oliën (dagelijks, Listerine) en zink (vooral tegen geur). Kies op basis van je doel, niet op de claim op de fles.
De vier werkstoffen naast elkaar
| Werkstof | Werking | Bewijs | Gebruiksduur | Nadelen | Producten |
|---|---|---|---|---|---|
| Chloorhexidine 0,12–0,2% | Bindt aan tandoppervlak en slijmvlies, werkt uren na | Zeer sterk (gouden standaard) | Max. 2 weken | Bruine verkleuring, smaakverlies, tandsteen | Corsodyl, Perio-Aid, Paroex, Curaprox Perio Plus |
| CPC 0,05–0,075% | Verstoort bacteriemembraan | Goed voor plak en gingivitis | Dagelijks | Lichte verkleuring bij hoge dosis | Oral-B, Vitis, Colgate Plax, GUM ActiVital |
| Essentiële oliën | Thymol, eucalyptol, menthol, methylsalicylaat doorbreken plakmatrix | Goed (veel langetermijnstudies) | Dagelijks | Sterke smaak; alcohol in klassieke variant | Listerine (ook Zero) |
| Zink | Bindt zwavelgassen, remt geurvormende bacteriën | Goed voor slechte adem, beperkt voor plak | Dagelijks | Metaalsmaak bij hoge dosis | CB12, Oxyfresh, Halita |
Wanneer welk antibacterieel mondwater
Acute ontsteking, na een ingreep, bij een kuur van de tandarts
Chloorhexidine. Het is het enige mondwater dat plakvorming zo sterk remt dat het tijdelijk poetsen kan overbruggen (bijvoorbeeld na een operatie). Gebruik het precies zoals aangegeven, meestal 2× daags 10–15 ml gedurende 1–2 weken. Alles wat je moet weten staat in mondwater met chloorhexidine.
Dagelijks onderhoud, licht bloedend tandvlees
CPC of essentiële oliën. Beide verlagen plak en tandvleesontsteking met 15–30% bovenop goed poetsen. CPC is milder en meestal alcoholvrij; Listerine werkt iets breder maar smaakt intenser. Vergelijking: chloorhexidine vs CPC en Listerine vs Oral-B.
Slechte adem
Zink, eventueel gecombineerd met CPC of een lage dosis chloorhexidine (CB12, Halita). Zie mondwater tegen slechte adem.
Aanbevolen producten
- Kuur (2 weken)
Corsodyl 0,2%
Hoogste concentratie chloorhexidine die vrij verkrijgbaar is.
Voor wie: op advies van tandarts of bij acute gingivitis.
Bekijk op Amazon.nl - Dagelijks
Colgate Plax
CPC-mondwater, met fluoride, alcoholvrije varianten beschikbaar.
Voor wie: goedkoop dagelijks onderhoud.
Bekijk op Amazon.nl - Dagelijks
Listerine Cool Mint
De klassieke essentiële-oliënformule (met alcohol). Zero-variant zonder.
Voor wie: bewezen plakremming en niet gevoelig voor de smaak.
Bekijk op Amazon.nl
Wat 'antibacterieel' niet betekent
Bacteriën doden is niet het doel; een gezonde balans is dat wel. Sterke antibacteriële spoelingen beïnvloeden ook nuttige bacteriën (bijvoorbeeld die nitraat omzetten, wat een rol speelt bij bloeddruk). Daarom: chloorhexidine kortdurend, en dagelijkse producten alleen als ze iets toevoegen aan poetsen en ragen. Meer in doodt mondwater ook goede bacteriën?
Let op: zit er geen van deze vier werkstoffen op de ingrediëntenlijst, dan is 'antibacterieel' een marketingterm. Kruiden, munt en 'actieve zuurstof' zijn niet gelijkwaardig onderbouwd.
Verder lezen
- Chloorhexidine uitgelegdPercentages, werking, verkleuring.
- CPC uitgelegdDe dagelijkse standaard.
- Essentiële oliën (Listerine)Wat de studies zeggen.
- Zink in mondwaterTegen geur.
- Mondwater tegen tandplakBewijs per werkstof.
- Probiotisch mondwaterHet tegenovergestelde idee.
Veelgestelde vragen
Mag ik antibacterieel mondwater elke dag gebruiken?
CPC, essentiële oliën en zink: ja. Chloorhexidine 0,12% of hoger: nee, maximaal twee weken tenzij je tandarts anders zegt.
Werkt zoutwater ook antibacterieel?
Beperkt. Het verlicht en spoelt, maar remt plak nauwelijks. Prima na een ingreep, geen vervanging voor CPC of chloorhexidine. Zie zout water als mondwater.
Kan ik resistentie kweken tegen chloorhexidine?
Er zijn aanwijzingen dat langdurig gebruik de gevoeligheid van sommige bacteriën vermindert. Dat is een reden te meer om het kortdurend te gebruiken.