SLS in tandpasta en mondwater: schuim zonder poetsende werking
SLS (natriumlaurylsulfaat) is een schuimmiddel, geen werkstof: het reinigt niet en doodt geen bacteriën. Het zit in de meeste tandpasta's (ongeveer 0,5–2 %) en soms in mondwater. Twee praktische problemen: het kan bij gevoelige mensen aften uitlokken en het inactiveert chloorhexidine en CPC. Heb je vaak aften of gebruik je een chloorhexidinekuur, kies dan SLS-vrije tandpasta of houd 30 minuten tussen poetsen en spoelen.
Wat SLS doet en wat niet
SLS is een anionische tenside: het verlaagt de oppervlaktespanning, verdeelt de pasta door je mond en maakt schuim. Dat schuim voelt schoon en helpt je te merken waar je al bent geweest, maar het verwijdert zelf geen tandplak — dat doen de borstelharen en de ragers. Een SLS-vrije pasta poetst dus even goed; hij schuimt alleen minder.
Op etiketten kom je SLS tegen als sodium lauryl sulfate. Verwante schuimmiddelen zijn sodium laureth sulfate (SLES, milder), cocamidopropyl betaine en sodium methyl cocoyl taurate; die laatste twee gelden als zachter voor het slijmvlies. Zie ingrediëntenlijst lezen.
SLS en aften
SLS lost een deel van de beschermende slijmlaag op het mondslijmvlies op. Bij mensen die gevoelig zijn voor aften (recidiverende afteuze stomatitis) kan dat een aanval uitlokken of verergeren. Het bewijs is niet eenduidig, maar de proef is goedkoop en risicoloos: gebruik zes tot acht weken een SLS-vrije tandpasta en tel of je minder aften krijgt. Merk je niets, dan is SLS bij jou niet de oorzaak. Meer over verlichting bij een actieve aft staat op mondwater bij aften.
Ook bij een droge mond, na bestraling of bij een branderig gevoel op de tong is een SLS-vrij product vaak prettiger. Zie mondwater bij droge mond.
SLS botst met chloorhexidine en CPC
Chloorhexidine en CPC zijn positief geladen (kationisch) en hechten daardoor aan tandoppervlak en slijmvlies. SLS is negatief geladen en bindt die moleculen weg voordat ze kunnen werken. Praktisch gevolg: spoelen met chloorhexidine direct na het poetsen levert veel minder op.
Let op: houd minstens 30 minuten aan tussen poetsen met SLS-tandpasta en spoelen met chloorhexidine of CPC, of gebruik tijdens de kuur een SLS-vrije pasta. Spoel de chloorhexidine daarna niet na met water. Dezelfde volgorderegels staan op mondwater en tandpasta combineren.
Zit SLS ook in mondwater?
Meestal niet. De meeste mondwaters schuimen nauwelijks en gebruiken andere hulpstoffen (poloxameer, polysorbaat) om oliën in oplossing te houden. Kom je SLS wél tegen in een mondwater, dan gaat het bijna altijd om een product dat een "poetsgevoel" wil geven. Voor mensen met aften is dat de minst geschikte keuze; kies dan een alcoholvrij, mild product zonder sterke smaakstoffen.
SLS-vrij kiezen
| Situatie | Keuze | Waarom |
|---|---|---|
| Vaak aften | SLS-vrije fluoridetandpasta | Mogelijke trigger weg, fluoride blijft |
| Chloorhexidinekuur | SLS-vrije pasta of 30 minuten wachten | Voorkomt inactivatie |
| Droge mond, gevoelig slijmvlies | SLS-vrij en alcoholvrij | Minder uitdroging en irritatie |
| Geen klachten | Gewone fluoridetandpasta | Geen reden om te wisselen |
Controleer altijd of er nog fluoride in zit: sommige "vrij van"-pasta's laten met SLS ook de fluoride weg, en dan lever je bescherming tegen gaatjes in. Zie tandpasta zonder fluoride.
- SLS-vrij poetsen
SLS-vrije fluoridetandpasta
Merken als Zendium en Curaprox Enzycal werken zonder natriumlaurylsulfaat en houden 1.450 ppm fluoride. Controleer het etiket per variant.
Voor wie: terugkerende aften of een chloorhexidinekuur.
Bekijk op Amazon.nl - Mild spoelen
Alcoholvrij mondwater zonder scherpe smaakstoffen
Zachte formule voor gevoelig slijmvlies, meestal met 225–250 ppm fluoride en zonder alcohol of schuimmiddel.
Voor wie: gevoelige mond, aften, droge mond.
Bekijk op Amazon.nl
Verder lezen
- Mondwater bij aftenWat verlicht en wat irriteert.
- Tandpasta combinerenWelke stoffen elkaar tegenwerken.
- ChloorhexidineWerking en bijwerkingen.
- Tandpasta kiezenFluoride, gevoeligheid, whitening.
- Mondwater zelf makenZonder schuimmiddel, maar ook zonder fluoride.
- KennisbankAlle ingrediënten uitgelegd.
Veelgestelde vragen
Is SLS schadelijk?
Nee, in de gebruikelijke concentraties in tandpasta geldt het als veilig. Het kan wel irriteren en bij gevoelige mensen aften uitlokken.
Poetst SLS-vrije tandpasta minder goed?
Nee. Het schuim reinigt niet; de borstel en het fluoride doen het werk. Alleen het mondgevoel verschilt.
Waarom werkt mijn chloorhexidine slechter na het poetsen?
SLS in de tandpasta bindt de chloorhexidine weg. Wacht 30 minuten of gebruik tijdens de kuur een SLS-vrije pasta.
Hoe zie ik of een product SLS bevat?
Zoek in de ingrediëntenlijst naar sodium lauryl sulfate. Sodium laureth sulfate en cocamidopropyl betaine zijn verwante, mildere schuimmiddelen.